عقيده ما درباره اينكه روايات مخصوص بيع صرف است و اخص است از مدعاى قوم : اين روايات مخصوص به باب صرف است و در صرف تقابض شرط است ، عليهذا معامله بايد نقد باشد . در معامله نقد ربا به اصطلاح ربا الفضل است . ربا الفضل حرمت حريمى دارد و ملاك رباى واقعى در آن وجود ندارد و ملاك رباى حريمى با ضم ضميمه از ميان مىرود . عليهذا اين روايات ربطى ندارد به آنچه سيد و ديگران در باب ضم ضميمه گفته‌اند . در مثال مدّ حنطة و درهم به درهمين يا به مدّين كه اعم از نقد و نسيئه است ، رجوع شود به صفحه 386 . 20 . مسأله 56 : الاسكناس معدود من جنس غير النقدين : الاسكناس معدود من جنس غير النقدين له قيمة معينة و لايجرى عليه حكمهما فيجوز بيع بعضه ببعض او بالنقدين متفاضلا ( 1 ) و كذا لايجرى عليه حكم الصرف من وجوب القبض فىالمجلس و كذا النوط و هذا بخلاف البرات فانه علامة . . . 21 . مسأله 61 : حيل شرعيه در باب ربا : يمكن التخلص من الربا بوجوه من الحيل الشرعية : منها ما مرّ سابقاً من ضم ضميمة من غير الجنس الى الطرف الناقص او الى الطرفين . ما در صفحه 344 گفتيم كه روايات وارد در اين باب مربوط به بيع صرف است . راجع به ساير حيل در صفحات 361 - 364 بحث شد . 22 . علامه در تذكره مىگويد :

--> ( 1 ) . يعنى نقداً و اما معامله نسيه قبلًا در ذيل نمره 18 گفته شد كه شهرت قدما بر خلاف است . عليهذا تمسك رساله هاى سفته و سرقفلى به اين فرع چندان موجه نيست .